Đau tầng sinh môn sau sinh phải làm sao

Đau tầng sinh môn là vấn đề mà hầu hết phụ nữ gặp phải sau khi sinh, và thường kéo dài trong một khoảng thời gian ngắn. Dù bạn đã vượt qua được cuộc vượt cạn và chính thức chào đón bé yêu chào đời, nhưng cơn đau sau sinh vẫn có thể kéo dài và gây không ít phiền toái.

Việc phải rặn bé qua một lỗ sinh khá nhỏ có thể khiến vùng tầng sinh môn bị đau và sưng tấy. Nếu bạn bị rách vùng này hoặc phải trải qua thủ thuật rạch tầng sinh môn (episiotomy) để mở rộng đường âm đạo, thì cơn đau sẽ có thể kéo dài lâu hơn. Vậy làm sao để giảm cơn đau này? Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân gây đau tầng sinh môn, những dấu hiệu bình thường và bất thường, và cách để giảm đau hiệu quả sau sinh.

Đau tầng sinh môn là gì?

 Đau tầng sinh môn là một trong những cơn đau phổ biến nhất mà phụ nữ gặp phải sau khi sinh, bên cạnh các cơn đau do căng sữa và co thắt tử cung. Tầng sinh môn là phần mô và cơ tách biệt giữa cửa âm đạo và hậu môn, và nó có khả năng kéo giãn khi sinh. Tuy nhiên, nó không dẻo dai như âm đạo. Dưới áp lực mạnh mẽ của đầu bé khi chui qua cửa âm đạo trong quá trình sinh, vùng tầng sinh môn có thể bị sưng và thậm chí bị rách.

Đau tầng sinh môn là một trong những cơn đau phổ biến nhất mà phụ nữ gặp phải sau khi sinh

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cần thực hiện thủ thuật rạch tầng sinh môn (episiotomy) để mở rộng cửa âm đạo, giúp bé dễ dàng ra ngoài. Mặc dù thủ thuật này không phải lúc nào cũng cần thiết, nhưng đôi khi lại là giải pháp để giúp quá trình sinh diễn ra thuận lợi. Do đó, bạn có thể cảm thấy đau và nhạy cảm ở vùng dưới sau khi sinh.

Nguyên nhân gây đau tầng sinh môn sau sinh

Mỗi phụ nữ sẽ có trải nghiệm khác nhau, nhưng nguyên nhân gây đau tầng sinh môn sau sinh thường phụ thuộc vào phương thức sinh:

• Sinh thường không rách: Toàn bộ khu vực tầng sinh môn và hậu môn có thể bị sưng sau khi sinh, và bạn sẽ cảm thấy khó chịu ở khu vực này trong vài tuần.
  
• Rách tầng sinh môn hoặc rạch tầng sinh môn: Vết thương sẽ bắt đầu lành ngay lập tức, nhưng thường phải mất vài tuần để lành hẳn và cơn đau giảm dần.
  
• Sinh mổ sau khi chuyển dạ: Tùy thuộc vào thời gian bạn rặn trước khi sinh mổ và việc đầu bé gần như đã ra ngoài hay chưa, bạn có thể cảm thấy đau sau sinh.
  

Đau âm đạo sau sinh có bình thường không?

Việc bạn vừa sinh con là một điều lớn lao, vì vậy một mức độ đau đớn nhất định là điều hoàn toàn bình thường. Việc phục hồi sau khi sinh sẽ mất thời gian, dù bạn có bị rách tầng sinh môn hay không. Tuy nhiên, nếu bạn gặp phải các triệu chứng sau, hãy liên hệ với bác sĩ ngay lập tức vì đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng sau sinh:

• Cơn đau ngày càng nặng
  
• Nóng, đỏ hoặc sưng tấy tại vị trí vết rách hoặc vết mổ
  
• Sốt
  
• Chảy mủ
  
• Mùi hôi khó chịu
  

Việc phục hồi sau khi sinh sẽ mất thời gian, dù bạn có bị rách tầng sinh môn hay không

Cách giảm đau tầng sinh môn sau sinh 

Dưới đây là một số biện pháp có thể giúp giảm đau tầng sinh môn sau sinh, bất kể bạn sinh thường hay sinh mổ:

• Giữ vệ sinh sạch sẽ: Xịt nước ấm lên vùng tầng sinh môn sau khi đi vệ sinh để tránh nước tiểu gây kích ứng da.
  
• Chườm lạnh: Đặt túi đá lên vùng bị đau trong khoảng 10-20 phút mỗi vài giờ sau sinh để giảm đau và sưng tấy.
  
• Tự làm “padsicle” (miếng đệm lạnh): Dùng băng vệ sinh loại maxi, xịt nước cây phỉ (witch hazel) không cồn lên, quấn băng trong giấy bạc và cho vào tủ lạnh. Khi cần giảm đau, bạn chỉ cần lấy miếng đệm lạnh ra và sử dụng như một túi chườm đá.
  
• Ngâm trong bồn tắm ấm: Ngâm vùng dưới của bạn trong một bồn nước ấm (bồn ngồi) trong khoảng 20 phút để làm dịu da và tăng cường lưu thông máu. Nếu không có bồn ngồi, bạn cũng có thể ngâm trong bồn tắm với mực nước không quá 7-8 cm.
  
• Chườm ấm: Dùng khăn sạch thấm nước ấm và chườm lên vùng tầng sinh môn để giảm cơn đau.
  
• Sử dụng thuốc tê tại chỗ: Hỏi ý kiến bác sĩ về việc sử dụng các loại thuốc giảm đau dạng xịt hoặc kem tê.
  
• Thuốc giảm đau bằng miệng: Nếu bạn chưa dùng thuốc giảm đau, hãy tham khảo bác sĩ về việc sử dụng acetaminophen (Tylenol) hoặc ibuprofen (Advil, Motrin).
  
• Dùng gối donut: Đầu tư một chiếc gối donut (có lỗ ở giữa) giúp giảm áp lực lên vùng đau khi ngồi.
  
• Mặc đồ thoải mái: Tránh mặc đồ bó sát như quần jeans hay leggings. Thay vào đó, hãy mặc quần áo rộng rãi, thoải mái để không gây kích ứng vùng bị đau.
  
• Giữ thói quen đi vệ sinh đều đặn: Uống nhiều nước và ăn thực phẩm giàu chất xơ để giúp dễ dàng đi tiêu. Nếu cần, hỏi bác sĩ về việc sử dụng thuốc làm mềm phân hoặc thuốc nhuận tràng nhẹ.

Khi nào nên liên hệ bác sĩ về cơn đau âm đạo sau sinh? 

Nếu bạn vẫn còn đau nhiều sau 6 tuần kể từ khi sinh, hãy chắc chắn rằng bạn thông báo với bác sĩ trong buổi khám hậu sản tiếp theo. Nếu cơn đau kèm theo các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc các triệu chứng đáng lo ngại khác, hãy tìm sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Cơn đau có thể là dấu hiệu của viêm âm đạo, một loại nhiễm trùng phổ biến gây chảy dịch có mùi hôi, hoặc có thể là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng hơn.

Hãy chắc chắn rằng bạn thông báo với bác sĩ trong buổi khám hậu sản tiếp theo

Lưu ý: Nếu bạn gặp phải cơn đau cực độ, hoặc có các triệu chứng như chảy máu nhiều, đau đầu dữ dội, đau ngực hoặc khó thở, hãy gọi bác sĩ hoặc đến phòng cấp cứu ngay lập tức. Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của các vấn đề nguy hiểm có thể xảy ra sau sinh.

Với những biện pháp giảm đau và chuẩn bị sẵn sàng trước khi sinh, bạn sẽ có một quá trình phục hồi dễ dàng hơn và sớm cảm thấy thoải mái hơn.

FAQ

Đau tầng sinh môn sau sinh có bình thường không?

• Trả lời: Đau tầng sinh môn sau sinh là điều bình thường, đặc biệt là đối với những mẹ sinh thường. Vùng tầng sinh môn có thể bị sưng, đau, hoặc thậm chí bị rách trong quá trình sinh. Điều này có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, tùy thuộc vào tình trạng của mỗi người. Tuy nhiên, nếu cơn đau trở nên nghiêm trọng hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như sốt, chảy mủ, hay có mùi hôi, mẹ cần gặp bác sĩ ngay.

Làm thế nào để giảm đau tầng sinh môn sau sinh?

• Trả lời: Để giảm đau tầng sinh môn sau sinh, mẹ có thể áp dụng các biện pháp như chườm lạnh để giảm sưng, ngâm trong bồn tắm ấm hoặc sử dụng khăn ấm để làm dịu cơn đau. Ngoài ra, sử dụng miếng đệm lạnh (padsicle) hoặc thuốc giảm đau dạng xịt tê cũng giúp giảm bớt sự khó chịu. Mẹ cũng nên giữ vệ sinh sạch sẽ khu vực này để tránh kích ứng thêm.

Khi nào tôi cần gặp bác sĩ về cơn đau tầng sinh môn sau sinh?

• Trả lời: Nếu cơn đau tầng sinh môn không giảm sau 6 tuần hoặc kèm theo các triệu chứng như sưng tấy, chảy mủ, sốt, hoặc có mùi hôi từ vết rách hoặc mổ, mẹ nên gặp bác sĩ ngay. Đặc biệt, nếu cơn đau trở nên dữ dội hoặc có các dấu hiệu của nhiễm trùng, cần được thăm khám để tránh các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn.