Mẹ bỉm thân mến, đã bao giờ mẹ hoang mang khi thấy trong khuôn miệng xinh xắn của Bé cưng xuất hiện những mảng trắng kỳ lạ, dai dẳng mãi không chịu “rời đi”? Mẹ lo lắng không biết đó chỉ là cặn sữa thừa hay là dấu hiệu của một loại nấm khó chịu? Đừng quá lo lắng, tưa miệng tuy khiến Bé yêu khó chịu, quấy khóc nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu mẹ nắm rõ kiến thức chuẩn y khoa. Hãy cùng Momhub tìm hiểu kỹ hơn về tình trạng này ngay dưới đây.
Tưa miệng ở trẻ sơ sinh là gì?
Tưa miệng (hay dân gian thường gọi là nấm lưỡi) là một bệnh lý nhiễm nấm phổ biến ở trẻ sơ sinh, thường xuất hiện dưới dạng những mảng trắng hoặc vàng, hình dạng không đồng đều bám chặt trong khoang miệng. Mẹ có thể dễ dàng nhận thấy chúng xuất hiện trên lưỡi, nướu, vòm miệng hoặc mặt trong của má.
Thủ phạm chính gây ra tình trạng này chính là một loại nấm men có tên gọi là Candida albicans. Trong điều kiện bình thường, loại nấm này vốn tồn tại sẵn trong cơ thể người ở khoang miệng, họng hoặc hệ tiêu hóa nhưng ở trạng thái “ngủ yên”, không gây bệnh nhờ sự cân bằng của hệ vi sinh. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch của Bé còn non nớt hoặc bị mất cân bằng lợi khuẩn, nấm Candida sẽ bùng phát và gây ra những mảng trắng phiền toái.
Làm thế nào để trẻ sơ sinh bị tưa miệng?
Nỗi thắc mắc lớn nhất của các mẹ bỉm thường là: “Tại sao con mình lại bị nhiễm nấm khi luôn được giữ vệ sinh sạch sẽ?”. Thực tế, có nhiều con đường để loại nấm này tấn công Bé yêu.
Đầu tiên, trẻ sơ sinh thường bị nhiễm nấm từ chính mẹ trong quá trình sinh thường qua đường âm đạo. Nếu trong thai kỳ hoặc giai đoạn gần sinh, mẹ bị nhiễm nấm âm đạo mà chưa được điều trị dứt điểm, Bé cưng rất dễ “nhận quà” từ mẹ ngay trong lúc chào đời.
Thứ hai, đối với các Bé lớn hơn, việc sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị một bệnh lý khác có thể vô tình tiêu diệt cả những vi khuẩn có lợi, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho nấm Candida phát triển mạnh mẽ. Ngoài ra, thói quen vệ sinh các vật dụng hàng ngày như núm vú giả, bình sữa hay máy hút sữa nếu không được tiệt trùng kỹ càng cũng là “ổ chứa” tiềm tàng khiến Bé dễ bị tái nhiễm. Mẹ cũng cần lưu ý, nếu bầu ngực mẹ không được lau khô sau khi cho con bú, độ ẩm dư thừa cũng chính là “căn cứ” lý tưởng cho nấm phát triển.
Các triệu chứng tưa miệng của em bé
Việc phân biệt giữa cặn sữa thông thường và tưa miệng là kỹ năng thiết yếu mà mọi mẹ bỉm nên trang bị. Cặn sữa thường xuất hiện sau khi bú và biến mất rất nhanh nếu mẹ vệ sinh miệng cho Bé. Ngược lại, nấm tưa miệng lại có những đặc điểm dai dẳng hơn nhiều.
Mẹ hãy nhẹ nhàng dùng khăn mềm, sạch thấm nước ấm và lau thử vùng trắng trong miệng Bé. Nếu là cặn sữa, chúng sẽ bong ra dễ dàng và để lộ bề mặt niêm mạc hồng hào bên dưới. Nếu là tưa miệng, khi cố lau sạch, bề mặt niêm mạc bên dưới sẽ đỏ ửng, có thể bị trầy xước hoặc rớm máu nhẹ. Bên cạnh đó, nếu Bé thường xuyên quấy khóc, khó chịu hoặc nhả ti mẹ/bình sữa ngay khi vừa bắt đầu bú thì khả năng cao Bé đang đau do tưa miệng.
| Đặc điểm | Cặn sữa thông thường | Tưa miệng |
| Vị trí | Thường trên bề mặt lưỡi | Lưỡi, nướu, vòm miệng, má trong |
| Khả năng làm sạch | Dễ dàng lau sạch | Khó làm sạch, lau xong có thể chảy máu |
| Dấu hiệu đi kèm | Không đau | Bé quấy khóc, lười bú |
Tưa miệng có lây nhiễm không?
Câu trả lời là có. Đây là một vòng lặp lây nhiễm nếu không được xử lý dứt điểm. Mẹ bỉm sữa thường xuyên đối mặt với cảnh “lây qua lây lại”: Bé nhiễm nấm từ miệng sang bầu ngực mẹ trong lúc bú, sau đó mẹ lại truyền ngược nấm cho Bé trong lần bú sau.
Khi mẹ bị nấm núm vú, mẹ sẽ cảm thấy đầu ti bỏng rát, đau nhói, đôi khi nứt nẻ hoặc xuất hiện vảy khô. Những cơn đau buốt này có thể kéo dài ngay cả khi đã ngừng cho bú. Vì vậy, khi phát hiện Bé bị tưa miệng, mẹ nên kiểm tra bầu ngực của mình và đưa Bé đi khám để điều trị song song cho cả hai mẹ con.
Điều trị tưa miệng trẻ em
Khi thấy Bé có các dấu hiệu nghi ngờ, mẹ không nên tự ý dùng các bài thuốc dân gian như dùng nước muối đậm đặc hay các loại lá cây chưa được kiểm chứng khoa học để rơ lưỡi cho Bé, vì niêm mạc miệng trẻ rất nhạy cảm.
Cách tốt nhất là đưa Bé đến các bệnh viện phụ sản hoặc trung tâm y tế uy tín để được bác sĩ thăm khám. Bác sĩ thường chỉ định các loại thuốc kháng nấm chuyên dụng như Nystatin, được dùng để thoa trực tiếp vào vị trí nấm mọc. Trong những trường hợp dai dẳng hoặc nặng hơn, bác sĩ có thể kê thêm thuốc uống đường miệng (như Fluconazole). Mẹ cần tuân thủ tuyệt đối chỉ dẫn về liều lượng và thời gian sử dụng thuốc, thông thường kéo dài khoảng 7 đến 10 ngày để đảm bảo nấm được tiêu diệt hoàn toàn. Tuyệt đối không dừng thuốc ngay cả khi thấy mảng trắng đã biến mất nếu bác sĩ chưa cho phép.
Bạn có thể ngăn ngừa tưa miệng ở trẻ sơ sinh không?
Dù không thể ngăn chặn hoàn toàn việc Bé tiếp xúc với nấm trong quá trình chào đời, mẹ hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ tái phát bằng cách:
- Luôn tiệt trùng bình sữa, núm ti, và máy hút sữa sau mỗi lần sử dụng.
- Giữ cho bầu ngực mẹ luôn khô thoáng, thay miếng lót thấm sữa thường xuyên và mặc áo ngực vải cotton.
- Hạn chế sử dụng kháng sinh không cần thiết cho cả mẹ và Bé.
- Mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về việc bổ sung lợi khuẩn (men vi sinh) an toàn để hỗ trợ hệ miễn dịch cho Bé.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Bé bị tưa miệng có nên ngừng cho bú mẹ?
Không cần ngừng bú. Tuy nhiên, nếu việc cho bú quá đau đớn, mẹ hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được hỗ trợ điều trị núm vú đúng cách.
Tại sao tôi đã dùng thuốc mà Bé vẫn bị lại?
Có thể do mẹ chưa tiệt trùng kỹ vật dụng như núm ti giả, hoặc do mẹ cũng đang bị nấm núm vú mà chưa điều trị dứt điểm.
Tưa miệng có ảnh hưởng đến cân nặng của Bé không?
Có, vì đau miệng khiến Bé lười bú, dẫn đến sụt cân hoặc chậm tăng cân. Mẹ cần điều trị sớm để Bé ăn ngon miệng trở lại.
Lời nhắn từ đội ngũ Momhub
Mỗi hành trình làm mẹ đều có những thử thách riêng, và việc Bé cưng ốm đau luôn khiến lòng mẹ như lửa đốt. Hãy tin tưởng vào khoa học và sự hướng dẫn của bác sĩ. Momhub luôn đồng hành cùng mẹ trong mọi chặng đường chăm sóc thiên thần nhỏ.
Tóm tắt nội dung
- Tưa miệng do nấm Candida albicans gây ra, thường thấy ở trẻ dưới 2 tháng tuổi.
- Phân biệt tưa miệng với cặn sữa bằng cách lau thử: tưa miệng khó trôi và gây đỏ/chảy máu niêm mạc.
- Bệnh có thể lây chéo giữa miệng Bé và núm vú mẹ, cần điều trị đồng thời cả hai.
- Điều trị chính bằng thuốc kháng nấm theo đơn bác sĩ, không tự ý dùng mẹo dân gian.
- Ngăn ngừa bằng cách vệ sinh vật dụng bú và giữ vệ sinh bầu ngực mẹ.
Tài liệu tham khảo
- Thrush in Babies: What Is Oral Thrush in Infants and How Is It Treated? – Colleen de Bellefonds – What to Expect – 19/10/2022.
- Thrush and Other Candida Infections – American Academy of Pediatrics – 10/2020.
- Thrush in Newborns – National Institutes of Health, National Library of Medicine – 12/2021.
Để lại một bình luận